Raadsels

De reiziger

Een reiziger komt aan bij een splitsing van de weg, die naar twee verschillende dorpen leidt. In het ene dorp vertellen de bewoners altijd leugens en in het andere spreken ze steeds de waarheid. De reiziger is op weg naar het dorp waar iedereen de waarheid spreekt. Een man uit een van de twee dorpen staat precies op het midden van de splitsing. De reiziger spreekt de man aan en stelt hem slechts een vraag. Uit het antwoord maakt hij op welke weg hij moet gaan.

Wat vroeg de reiziger?

De wijste man

De koning is ernstig ziek en heeft mogelijk niet lang meer te leven. Hij stuurt boodschappers het land in om de drie wijste mannen te vinden. Uiteindelijk worden er drie aan het hof ontboden. Om er achter te komen wie van hen de wijste is, geeft hij een opdracht. Hij zegt tegen hen: "U zult in een driehoek tegenover elkaar komen te zitten. Dan zal ik u allen laten blinddoeken en zal er ofwel een blauwe of een gele stip op uw voorhoofd geschilderd worden. Wanneer de blinddoek verwijderd is, dient degene die een of meer gele stippen ziet zijn hand op te steken. Zo gauw iemand van u weet wat de kleur van zijn eigen stip is, mag hij het mij zeggen."

Aldus geschiedt. Zo gauw alledrie geblinddoekt zijn, wordt er op ieders voorhoofd een gele stip geschilderd. Wanneer de blinddoek verwijderd wordt, steekt ieder van hen zijn hand op. Na een tijdje laat een van de mannen de hand zakken en zegt: "Majesteit, de stip op mijn voorhoofd is geel."

Hoe wist hij dat?

Trap er niet in

Je bezoekt een eiland waar twee inheemse stammen leven. Een van de stammen bezit zwarte voetzolen en liegt altijd; de andere stam heeft blanke voetzolen en zegt altijd de waarheid. Er staan drie inboorlingen op een rij. Je kunt hun voetzolen uiteraard niet zien, en je ontdekt dat het nogal onbeleefd blijkt te zijn iemand te vragen naar de kleur van zijn zolen, maar omdat je nieuwsgierig bent, vraag je het de eerste man:
"Meneer, welke kleur hebben uw voetzolen?" Nu verstaat hij wel Nederlands, maar hij kan het niet spreken, dus antwoordt hij in zijn moedertaal: "Glub Glub."
Je richt je tot de tweede man en vraagt hem, "Meneer, wat heeft hij zojuist gezegd?" De tweede man antwoord: "Hij zei dat hij witte zolen heeft."
Om zeker te zijn, vraag je aan de derde man: "Meneer, welke kleur voetzolen heeft de tweede man eigenlijk?" De derde man antwoord: "Hij heeft zwarte voetzolen."

De vraag is nu, welke kleur hebben de voetzolen van de derde man?

Leven of niet leven

Je reist door een diep, donker woud en raakt de weg kwijt. Plotseling opent zich een luik onder je voeten en val je in een donkere kerker.
Je hoort een stem: "Je bevindt je op verboden terrein en zult ter dood gebracht worden. Over vijf minuten word je levend begraven. Echter, dankzij onze buitengewoon vriendelijke aard en grootmoedigheid, zul je een kans krijgen je leven terug te verdienen. In deze donkere kerker bevinden zich twee deuren. Als je de juiste deur opent, ben je vrij om te gaan. Zo niet: dan wordt het vonnis voltrokken.
Om je te helpen bij je keuze, mag je een vraag stellen. Je moet er echter rekening mee houden dat er twee mensen zijn die je kunnen horen; een van hen spreekt altijd de waarheid; de ander liegt steeds. Slechts een van hen zal je vraag beantwoorden en je weet niet welke van de twee. Ze weten allebei het juiste antwoord.
Veel geluk, je hebt nog vier en een halve minuut."

Welke vraag stel je om je vrijheid te herwinnen? (Op zijn minst 2 oplossingen.)

Vingeroefeningen

1. Als je het hebt, wil je het delen. Als je het deelt, heb je het niet meer.
2. Hij die het maakt, wil het niet hebben. Hij die het koopt, zal het niet gebruiken. Hij die het gebruikt, heeft er geen weet van.
3. Het is van jou, maar anderen zullen het vele malen meer gebruiken dan jij.
4. Doden eten dit de hele tijd. Als een levende het eet, zal hij spoedig sterven.
5. Wat groeit als het gevoed wordt, maar sterft van water?
6. Er is een vierkant huis dat ramen heeft in elke muur, die toch allemaal op het zuiden uitkijken? Hoe kan dit?
7. Wat loopt de hele dag rond en ligt 's nachts onder het bed?
8. Welk bijbelboek vertelt hoe Abel Kain doodsloeg?
9. Je moet het houden, als je het gegeven hebt.
10. Wat is juist: 4,5 en 4,5 is 10,5, of 4,5 + 4,5 = 10,5?
11. Als ik stilsta, loop ik het snelst.
12. Hoe ver kan een hond het bos in-lopen?

Familiekwesties

1. Een man herinnert zich de zoektocht die hij ooit ondernam, als hij naar een foto kijkt en zucht "broers noch zusters heb ik, maar de vader van deze man, was de zoon van mijn vader". Wie was de man op de foto?
2. Een man zei tegen zijn broer: "Ik werd een paar minuten voor jou geboren, op dezelfde plek, op dezelfde dag van de maand van hetzelfde jaar, uit dezelfde ouders. We hebben geen broers en toch zijn we geen tweeling." Hoe kan dat?
3. Twee mensen lopen op het Leidse Plein. De kleinste is de zoon van de grootste. Toch is de grootste niet de vader van de kleinste.
4. Is het wettig voor een man om te trouwen met de zuster van zijn weduwe?
5. Op een jachtpartij: twee vaders en twee zonen schieten ieder een eend, niemand schiet dezelfde eend. Toch vallen er maar drie naar beneden. Hoe is dit mogelijk?
6. De wetenschap staat voor niets. Er zijn mensen die beweren dat het binnenkort mogelijk wordt dat je grootvader jonger is dan je vader. Wat vind jij daarvan?
7. Hoe kan dit: "mijn grootvader was acht jaar oud op z'n eerste verjaardag".
8. "Ik heb evenveel broers als zusters," zegt een broer tegen zijn zuster. "O, dat is nog niets," antwoordt zijn zuster, "ik heb twee keer zoveel broers als zusters." Hoeveel broers en zusters zijn er?

Hersengymnastiek

1. Als drie katten drie muizen kunnen doden in drie minuten, hoe lang hebben honderd katten dan nodig om honderd muizen te doden?
2. Een man plant een snelgroeiende lelie in een vijver met een oppervlakte van 2049 m². Het oppervlak dat de lelie bedekt verdubbelt elke dag. Na 48 dagen is het hele wateroppervlak bedekt. Op welke dag was de vijver voor de helft bedekt?
3. Een herder had 18 schapen. Hij hield 1/3 aan de rechterkant van het veld en de rest aan de linkerkant. Alle schapen op negen na stierven tijdens een epidemie. Hoeveel schapen had de herder nog over?
4. Een archeoloog kondigde triomfantelijk aan dat hij vier zilveren munten gevonden had, volgens de inscriptie "649 v.C." moesten ze nu wel 2720 jaar oud zijn. De kranten beschouwden hem als een oplichter en een fantast. Waarom?
5. Ik heb 2 minuten om de trein te halen en ik ben op 2 km afstand van het station. Als ik de eerste kilometer met een gemiddelde snelheid van 30 km/u afleg, hoe hoog moet dan mijn gemiddelde snelheid zijn waarmee ik de tweede kilometer afleg, opdat ik de trein nog kan halen?
6. Dese zin bevad fijf vouten. Is deze zin waar of onwaar?
7. Ik houd van biologie; ik kan bewijzen dat elke kat drie staarten heeft. Kun jij dat ook?

Vaderlandse geschiedenis

Ik ben een figuur uit de vaderlandse geschiedenis. Men heeft een lied over mij gemaakt, dat algemeen bekend is. Het wordt nogal eens gezongen, als men aan de winnende hand is. Mijn naam moge klein zijn maar mijn daden zijn dat zeker niet. Ik houd van een bepaald edelmetaal, het liefst scheepsladingen vol.

Wie ben ik?

Klassiek raadsel

De stad Thebe werd geteisterd door de pest. Een sfinx met het hoofd en de borst van een vrouw, de vleugels van een vogel en het lijf van een leeuwin, lag op een rotsblok bij de ingang van de stad en legde aan iedereen die de stad wilde binnengaan een raadsel voor. Zolang het raadsel niet opgelost werd, zou de stad blijven zuchten onder de vreselijke plaag die de sfinx haar als straf had opgelegd. Het raadsel luidde als volgt:

"Wat heeft vier voeten in de ochtend, twee in de middag en drie in de avond?"

Het was Oedipus die het raadsel uiteindelijk oploste, de stad van de sfinx en de vreselijke pest verloste en koning van Thebe werd. Wat was zijn antwoord aan de sfinx?

Het verdriet van Homerus

Er wordt wel verondersteld dat Homerus' verdriet over zijn onvermogen het raadsel dat een visser hem opgeven had op te lossen, zijn dood bespoedigd heeft. Eens kijken of jij het raadsel van de visser overleeft.

Wat we konden vangen, hebben we overboord gegooid. Wat we niet konden vangen, hebben we gehouden. Rara, wat is dit?

Koning Solomon I

Koning Solomon liet voor zich een ring maken met daarop een inscriptie. Als hij de inscriptie las wanneer hij droevig was, werd hij blij, en wanneer hij de inscriptie las als hij blij was, werd hij bedroefd. Wat was de inscriptie op koning Solomon's ring?

Raadsel in de Talmoed

In de historisch belangrijke Talmoed komt een fragment voor waarin beschreven wordt hoe de nalatenschap van een overleden man aan zijn drie vrouwen het beste eerlijk verdeeld kan worden. (Vrij) vertaald:

" Als een man getrouwd zou zijn met drie vrouwen en stierf, en als de ketubah* 100 zuz** bedraagt voor de eerste, 200 zuz voor de tweede en 300 zuz voor de derde vrouw, en als zijn nalatenschap slechts 100 zuz omvat, verdelen zij het gelijkelijk. Als het nalatenschap 200 zuz omvat, krijgt degene met de 100-zuz ketubah 50, en de andere twee elk 75. Als de nalatenschap 300 zuz omvat, krijgt degene met de 100-zuz ketubah 50, die met de 200-zuz ketubah 100, en die met de 300-zuz ketubah 150."

*: De ketubah is een soort levensverzekering/bruidsschat die uitgekeerd zou moeten worden aan de vrouwen.
**: De zuz is de munteenheid uit die tijd.

De man laat klaarblijkelijk steeds te weinig na om aan alle wensen tegemoet te komen, dus moet het zo eerlijk mogelijk verdeeld: in het ene geval schrijft de talmoed voor dat het gelijk wordt verdeeld, in het andere proportioneel, en in het middelste geval wordt een wel heel vreemde oplossing voorgesteld. Vervolgens gaat de talmoed echter verder met algemeen te beweren dat allerlei andere gevallen op soortgelijke wijze verdeeld dienen te worden, zonder dit nader toe te lichten. Wie van jullie ontdekt hierin de logica?

Draai om, Reinier

Hier heb ik enkele jongensnamen, die als je ze omkeert hetzelfde blijven. Reinier, Otto, Bob, enz. En zijn echter mysterieuze namen die na herhaaldelijk omkeren veranderen. Draai Reinier maar eens om. En herhaal dit proces respectievelijk driemaal, viermaal en vijfmaal. Draai daarna nog maar eens om en je vindt respectievelijk; een meisjesnaam, een lijst en een wond.

Koning Solomon II

De koningin van Sheba vroeg aan Solomon, "Wat is dit? Een bouwwerk met tien deuren; als één deur open is zijn de andere negen dicht; als negen open zijn is één dicht.